Nhà Trường Là Chính Trường

Ngày tạo: 02/11/2012 - In Trang (Ctrl + P)

Sau mùa hè nóng bỏng 1966, may mắn thoát khỏi vụ vây bắt tại Viện hóa đạo, tôi được chuyển từ trường Trung học Kỹ thuật Nguyễn Trường Tộ qua trường Trung học Kỹ thuật Cao Thắng.

 

NHÀ TRƯỜNG LÀ CHÍNH TRƯỜNG

Hoàng Đôn Nhật Tân

Trích trong quyển sách "Chúng Ta Đã Đứng Dậy - Tập 1, NXB Trẻ"

      Sau mùa hè nóng bỏng 1966, may mắn thoát khỏi vụ vây bắt tại Viện hóa đạo, tôi được chuyển từ trường Trung học Kỹ thuật Nguyễn Trường Tộ  qua trường Trung học Kỹ thuật Cao Thắng. Đó là ngôi trường lớn của Sài Gòn mà từ lâu tôi mong ước được vào học đồng thời Thành Đoàn cũng "nuôi" tôi nhiều năm qua để "cấy" vào trường vì đó là trường "trọng điểm”, mang bí số A1, có bề dày truyền thống cách mạng, nơi đó đã dấy lên các cuộc đấu tranh khuấy động Sài Gòn…            

      Những cuộc đấu tranh của học sinh Cao Thắng những năm 1963 - 1965 đã tạo ra uy thế chính trị cho trường. Ta cũng quyết tâm "cài cắm" cơ sở bí mật và nắm tổ chức công khai, bán công khai. Ngược lại chế độ Sài Gòn và các thế lực chính trị trong tôn giáo, đảng phái cũng muốn khống chế hoặc gây ảnh hưởng. Từ giữa năm 1966, sau khi phong trào học sinh sinh viên "chống nội chiến miền Trung, chống Mỹ - Thiệu" bị đàn áp, cơ sở bí mật của trường trọng điểm đều bị bắt, hoặc không tồn tại trong trường nữa, Ban đại diện học sinh bị khống chế bởi chính quyền Sài Gòn hoặc bị các đảng phái phản động chi phối ….

      Tháng 2/1967, tôi và anh Nguyễn Văn Phúc được anh Nguyễn Sơn Hà triệu tập về căn cứ Suối Sâu (huyện Trảng Bàng - tỉnh Tây Ninh) để chỉ đạo việc gầy dựng lại cơ sở và phong trào tại các trường này, khâu mấu chốt là phải tận dụng khả năng tập hợp đông đảo quần chúng bằng các hoạt động phù hợp với lợi ích thiết thân của học sinh kỹ thuật như: học tập, văn nghệ, báo chí, thể thao, du ngoạn… nhất thiết phải nắm cho được Ban đại diện học sinh Cao Thắng, làm ngọn cờ công khai liên kết các trường khác.

      Tháng 10 đầu niên học 1967-1968, trường Trung học Kỹ thuật Cao Thắng diễn ra cuộc bầu cử Ban đại diện học sinh "nóng" chưa từng có, Việc chuẩn bị nắm Ban đại diện học sinh Cao Thắng được "phe ta" chuẩn bị từ niên khóa 1966-1967. Trong niên học này, Ban đại diện trường bị nhóm "Liên trường phục hưng miền Nam" thân Trần Văn Hương chi phối. Qua các nhóm báo chí, du ngoạn, công tác xã hội… như nhóm Tuần báo Thứ Ba (TBTB), báo xuân Cao Thắng, nhóm Màu xanh Kỹ thuật… tập hợp học sinh và xây dựng được nhiều học sinh tích cực như: Nghiêm Văn Thịnh, Trần Đình Chánh, Hà Văn Lo, Ngô Đình Hưởng, Nguyễn Khắc Minh, Nguyễn Như Thái, Trần Ngọc Bích, Trần Văn Bích, Hoàng Đôn Bảnh… chủ yếu các lớp học tiếng Pháp. "Phe ta" đã bố trí các nòng cốt tích cực này nắm Ban đại diện lớp khi bước vào năm học mới.
 
Liên danh nhiều màu sắc

      Bước vào cuộc bầu cử Ban đại diện học sinh 1967-1968, nhiều diễn biến mới mà chúng tôi cũng chưa lường trước, làm cho cuộc tranh chấp Ban đại diện trở nên quyết liệt: học sinh Đinh Công Tráng, từ trường Kỹ thuật Nguyễn Trường Tộ vừa chuyển sang năm nay đã đăng ký thành lập Liên danh ứng cử Ban đại diện.

      Hoàng Đôn Bảnh là cơ sở ta cùng học chung lớp với Tráng đã cung cấp đầy đủ thông tin về Tráng. Đinh Công Tráng là Tổng Thư ký Ban đại diện trường Nguyễn Trường Tộ, đã từng tổ chức học sinh Nguyễn Trường Tộ bãi khóa phản đối chính quyền Sài Gòn dời trường Nguyễn Trường Tộ để lấy đất mở rộng Tòa đại sứ Mỹ. Cuộc đấu tranh này làm cho nhiều học sinh tưởng lầm Đinh Công Tráng là "lực lượng chống Mỹ, chống chính quyền Sài Gòn” thật sự là những hoạt động "chơi trội" nhằm "đánh bóng" tên tuổi. Tráng công khai tuyên bố ý đồ của mình "Tôi muốn nắm Ban đại diện chuẩn bị uy tín để khi đủ điều kiện sẽ ứng cử quốc hội Sài Gòn…" Có nguồn tin cho rằng phía sau Đinh Công Tráng là Đại Việt quốc dân Đảng phản động. Do có mối liên hệ và uy tín lúc học trường Nguyễn Trường Tộ nên Tráng rất tự tin sẽ được sự ủng hộ tuyệt đối của khối các lớp đệ Tam vừa từ Nguyễn Trường Tộ chuyển qua tạo nên tương quan gần như ngang ngửa với chúng tôi ngay "đầu hiệp một".

      Danh sách các liên danh đăng ký ứng cử gồm: Liên danh 1 thuộc "phe ta", danh hiệu là "Phục vụ", gồm:  Tạ Văn Cam - Tổng Thư ký, Vũ Lê Dân - Phó Tổng Thư ký thứ I, Nguyễn Văn Phúc - Phó Tổng thư ký thứ II, Hoàng Đôn Nhật Tân - Trưởng khối Văn nghệ Báo chí, Nguyễn Khắc Minh - Trưởng khối học tập, Đoàn Lý - Trưởng khối Xã hội. Phải liên kết các khối lớp khác để dành phiếu như Tạ Văn Cam (Khối lớp Đệ Nhất), Vũ Lê Dân (Khối lớp Nhị tiếng Anh), Nguyễn Thành Tài (Khối lớp Nhị tiếng Anh).

      Liên danh 2 của Đinh Công Tráng, danh hiệu là "Đoàn kết", cũng biết khéo léo nhờ những học sinh cũ của Cao Thắng "vận động hành lang" với các học sinh lớp đệ Nhất có uy tín thành lập liên danh, và Tráng chịu ép mình vào chức vụ Phó Tổng thư ký. Không biết ai chỉ vẽ cho Tráng hay Tráng học từ trường chính trị nào mà mọi việc chuẩn bị cho tranh cử Ban đại diện đều tiến hành có "lớp lang", cả bề ngoài của Tráng cũng vậy: lúc nào cũng áo sơ mi dài tay cài măng-séc cẩn thận, giày da đen, tóc chải gọn gàng… như một chính khách.

      Liên danh 3 gồm nòng cốt là học sinh lớp Bán công không có gì nổi trội, người đứng đầu liên danh này có vẻ bề ngoài "hì hợm" nên học sinh đồn rằng đó là liên danh "cớm chìm" - tức của mật vụ Sài Gòn cài vào.

      Để nắm chắc việc tổ chức bầu cử, "phe ta” giới thiệu anh Hà Duy Hưng (Tư Cát), làm Trưởng ban tổ chức bầu cử, anh Trần Văn Bích làm Phó ban bên cạnh thầy Trần Quang Hải, giáo viên phụ trách sinh hoạt học đường. Chúng tôi thảo luôn qui chế bầu cử gồm: thể thức đăng ký liên danh, thể thức vận động tranh cử, qui định về số lượng và cỡ khổ các bích chương vận động, thể thức tiếp xúc với cử tri, khiếu nại, kiểm phiếu… Thầy Hải đồng ý ngay vì công việc của thầy có người phụ giúp nhưng thầy đâu hiểu hết chiều sâu của cuộc bầu cử này. Do đó thầy đã gặp từ bất ngờ này đến bất ngờ khác đến nỗi có lúc phải "điên đầu" thốt lên: "Trời ơi! Tôi không hiểu tại sao Bầu cử Ban đại diện học sinh sao mà phức tạp quá vậy!
     
      Thầy Hải và cả bộ máy nhà trường đâu ngờ đây là cuộc tranh chấp quyết liệt giữa các xu hướng chính trị, một bên được chỉ đạo “từng ngày” của Thành Đoàn, một bên là các thế lực chống Cộng, lực lượng đan cài với nhau, nhà trường thực sự đã biến thành một chính trường phức tạp.
 
Tranh chấp quyết liệt
     
      Theo kế hoạch vận động tranh cử, mỗi liên danh phát hành văn bản "tuyên bố” về lập trường của mình cho các Ban đại diện lớp là các cử tri. Có hai buổi tiếp xúc với đại diện cử tri là Hội đồng Đại diện lớp lại Hội trường. Ban bầu cử ấn định thời gian phát biểu của các liên danh, chất vấn của cử tri và trả lời chất vấn. Tất cả các hoạt động này mở ra không khí sinh hoạt dân chủ ở học đường, hâm nóng bầu không khí chính trị tại trường.
     
      Bước vào giai đoạn vận động thì sự cố thứ nhất xảy ra: Ban tổ chức bầu cử thông báo liên danh 2 của Đinh Công Tráng vi phạm qui định về khuôn khổ bích chương buộc liên danh 2 phải… xé đôi bích chương cho đúng qui định về kích cỡ. Trên các tường nhan nhản các bích chương, cái còn nguyên, cái xé đôi làm cho không khí tranh cử vào Ban đại diện trở nên nóng bỏng.
     
      Sự cố thứ 2 phải đưa ra Hội đồng đại diện học sinh (gồm khoảng 120 học sinh là đại diện các lớp) xét xử: một thành viên trong Liên danh 2 (danh hiệu "đoàn kết") của Đinh Công Tráng kiện… Liên danh 2. Số là Đinh Công Tráng vừa chân ướt chân ráo sang Cao Thắng nên dựa vào một số học sinh cũ có uy tín "móc ráp" thành lập liên danh. Để được việc mình, Tráng hứa cho người "ghế" này, người "ghế" kia, nhưng "ghế" thì ít, mà hứa thì nhiều, Tráng buộc phải gạt ra, chừa lại những gương mặt "sáng giá" để kiếm phiếu, nhưng do dàn xếp không xong nên gây ra mâu thuẫn nội bộ.

      Để ủng hộ Liên danh 1, Hoàng Đôn Bảnh, lớp phó cùng lớp với Đinh Công Tráng lên chất vấn: “Các anh nêu tôn chỉ là đoàn kết mà chính trong liên danh các anh gây chia rẽ, vậy làm sao tin các anh được" làm cho học sinh vỗ tay vang trời. Tráng cũng không phải là tay vừa, tận dụng ưu thế tài "ăn nói" trước đám đông để tìm mọi lý lẽ lật ngược thế cờ. Lý lẽ của Tráng nêu ra: “Muốn thật sự đoàn kết phải gạt bỏ những người xấu", tức là những người Tráng nhờ cậy gầy dựng Liên danh. Lập luận này mới nghe qua cũng rất có lý nên cũng được tràng pháo tay giòn giã của cử tri.
     
      Giờ phút ai cũng chờ đợi đã đến: Giờ kiểm phiếu diễn ra với sự chứng kiến của hơn 120 học sinh gồm đại diện các lớp và các cổ động viên của 3 liên danh. Những lá phiếu cuối là cuộc rượt đuổi căng thẳng của Liên danh 1 (phe ta) và Liên danh 2 (Đinh Công Tráng). Hai liên danh so kè đến 1 lá phiếu cuối cùng là lá phiếu quyết định…

      Theo qui định của Ban tổ chức bầu cử thì cuộc bầu cử sẽ kéo dài đến 11 giờ, nhưng đến 10 giờ 20 thì không còn ai bỏ phiếu nữa. Thầy Trần Quang Hải yêu cầu niêm thùng phiếu, nhưng Ban tổ chức bầu cử yêu cầu cho kéo dài thêm 10 phút tức đến đúng 10 giờ 30. Trong lúc chờ đợi, để "câu giờ" đại diện Ban tổ chức bầu cử, anh Trần Văn Bích lên micro điểm qua tình hình cuộc bầu cử và cám ơn nhà trường, đại diện các liên danh, đại diện các lớp đã góp phần cho cuộc bầu cử thành công tốt đẹp…Đến 10 giờ 26, Hoàng Đôn Bảnh vào bỏ lá phiếu cuối cùng cho Liên danh 1, và… Liên danh 1 chiến thắng nhờ lá phiếu này.

      Tôi nhớ như in, là phiếu cuối cùng vừa được công bố, biết mình đã thua nhưng Đinh Công Tráng vẫn đứng phắt dậy, vẻ mặt đanh lại, đôi mắt sắc lẻm nhìn thẳng về phía tôi nói to:" Tôi sẽ theo dõi các anh, cc anh l Cộng sản, rồi các anh sẽ thấy…".
 
Chuẩn bị lực lượng chính trị

      Việc giành Ban đại diện Cao Thắng được Đoàn ủy Học sinh (Thành đoàn) rất quan tâm vì trong lúc này phe ta giành được Tổng hội Sinh viên, ngọn cờ của phong trào học sinh sinh viên, do anh Hồ Hữu Nhựt làm Chủ tịch, nhưng phong trào học sinh chưa có chuyển động. Đoàn ủy Học sinh tập trung chỉ đạo trường Cao Thắng, tăng cường anh Lê Văn Ninh - Bí thư Đoàn ủy Học sinh (cựu học sinh Cao Thắng) trực tiếp chỉ đạo, kỳ vọng trường Cao Thắng trở thành mũi đột phá như phong trào những năm 1963-1965. Do đó kết quả bầu Ban đại diện học sinh Cao Thắng năm học 1967-1968 là thắng lợi quan trọng.

      Tận dụng ưu thế của Ban đại diện, chi đoàn Cao Thắng cùng với các nòng cốt tích cực triển khai hoạt động nhằm tập hợp lực lượng. Trước hết là Ban báo chí thực hiện Giai phẩm Mùa xuân Cao Thắng Mậu Thân 1968 với chủ đề "Khát vọng hòa bình"… Mặc dù báo bị bộ máy kiểm duyệt của chế độ Sài Gòn đục lỗ chỗ nhưng qua tờ báo cũng tập hợp thêm lực lượng, phát hiện cây bút mới, xây dựng thêm cơ sở bí mật. Tờ báo được phát hành rộng rãi đến các trường bạn tạo ra mối giao lưu giữa các trường…

      Tập hợp 30 học sinh ham thích ca hát vào Ban đồng ca Cao Thắng, nòng cốt là nhóm "Vũ dạ Tam ca" gồm: Nguyễn Văn Hoàng, Nguyễn Văn Kỷ và Nguyễn Trung Hiếu hát những bài sử ca, kháng chiến ca, tranh đấu ca… như: Hội nghị Diên Hồng (Lưu Hữu Phước), Tiếng hát sông Lô (Phạm Duy), Hát cho dân tôi nghe (Tôn Thất Lập)… Ban đồng ca trình diễn tại trường và được các trường trung, đại học mời diễn nhân dịp tất niên và tân niên 1968 và đỉnh điểm là tham gia tổ chức v trình diễn trong “Đại hội Văn nghệ HSSV mừng Tết Quang Trung” (Đêm Văn nghệ Quang Trung) ngy 26/1/1968 tập họp hơn 12.000 HSSV do Tổng hội Sinh viên chủ xướng.

      Phong trào trường Cao Thắng đã tạo ra bước ngoặt mới cả thế và lực. Trong lúc này Thành đoàn có Nghị quyết Quang Trung thực hiện Nghị quyết của Trung ương Cục miền Nam về tiến hành tổng công kích, tổng khởi nghĩa, hướng tiến công chủ yếu là Sài Gòn. Thành đoàn được tổ chức thành 3 lực lượng:

- Lực lượng võ trang: có nhiệm vụ làm thê đội 2 cho lực lượng võ trang biệt động của Quân khu chiếm lĩnh các mục tiêu lớn.

- Lực lượng chính trị võ trang: Có nhiệm vụ tuyên truyền phát động quần chúng, diệt ác phá kềm giành quyền làm chủ ở cơ sở.

- Lực lượng chính trị công khai: Có nhiệm vụ tập hợp quần chúng rộng rãi qua các tổ chức công khai, phối hợp với các giới, phối hợp lực lượng thứ ba phát động quần chúng nổi dậy.

      Tất nhiên, chúng tôi không thể nắm được kế hoạch “tuyệt mật” này. Chúng tôi không biết mình đang trong thế trận của một cuộc quyết chiến chiến lược làm thay đổi cục diện chiến tranh mà đêm Văn nghệ Quang Trung ấy chính là cuộc tổng dượt khởi nghĩa trước giờ G.
     
      Sài Gòn lúc này lại rộn ràng chuẩn bị đón xuân mới, ma xun lịch sử Mậu Thân 1968…

H.Đ.N.T.