Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng thành lập năm 1906 với tên gọi trường Cơ khí Á Châu, hay còn gọi là trường Bá Nghệ. Đây là một trong những cơ sở đào tạo nghề đầu tiên ở Nam Bộ, được chính quyền Pháp lập ra nhằm đào tạo thợ cơ khí phục vụ nhu cầu công nghiệp, quân sự và chương trình khai thác thuộc địa. Trường tọa lạc tại vị trí đắc địa ở trung tâm TP HCM, nằm trên mặt tiền đường Huỳnh Thúc Kháng, Pasteur, Hàm Nghi, Nam Kỳ Khởi Nghĩa.

     Các nhà khoa học và cơ quan quản lý đang đề xuất xếp hạng trường là di tích lịch sử cấp thành phố.

     Nổi bật trong khuôn viên là lầu đồng hồ, có từ năm 1924, mô phỏng hình dáng ngôi nhà trong văn hóa Việt Nam đầu thế kỷ 19.

     Ngôi nhà kết cấu một trệt, một lầu, lợp mái ngói cùng dãy cầu thang hình chữ V phía trước. Chi tiết này vừa tạo điểm nhấn cho tổng thể kiến trúc, vừa gợi liên tưởng đến tinh thần kỹ thuật của một ngôi trường chuyên đào tạo cơ khí.

     Phần chóp mái là nơi đặt chiếc đồng hồ cơ cổ hiệu GARNIER do Pháp sản xuất, có tuổi đời hơn trăm năm. Mặt đồng hồ hình tròn làm bằng đá mài ghép, có đường kính 1,2 m.

     Đồng hồ vận hành bằng cách quay tay, qua các bánh răng và bu-li, kéo dây cáp để nâng các quả đối trọng. Mỗi lần lên dây, nó có thể hoạt động liên tục trong nhiều ngày. Đồng hồ được lên dây cót, bảo dưỡng mỗi tuần một lần, sai số khoảng một phút so với các loại hiện đại.

     Hành lang mở với lan can bêtông và nền gạch caro đen - trắng tạo điểm nhấn kiến trúc, đón gió và lấy sáng tự nhiên. Cuối hành lang bài trí tượng bán thân danh tướng Cao Thắng (1864-1893). Bức tượng do GS Nguyễn Đình Cường, họa sĩ giảng dạy môn Mĩ thuật họa của trường sáng tác khoảng năm 1974 - 1975.

     Cao Thắng là trợ thủ đắc lực cho Phan Đình Phùng trong phong trào Cần Vương. Ông nổi tiếng vì biết cách tháo rời và tự chế tạo thành công hàng loạt súng trường kiểu 1874 của Pháp.

Nhà truyền thống với nhiều hình ảnh, hiện vật về trường.

     Theo các nhà sử học và tư liệu còn lưu lại, trước khi rời Bến Nhà Rồng tìm đường cứu nước ngày 5/6/1911, Chủ tịch Hồ Chí Minh - khi đó mang tên Nguyễn Tất Thành có ba tháng học ở trường Cơ khí Á Châu.

     Trong sân trường và nhà truyền thống đặt tượng Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng (1888 - 1980). Ông từng theo học nghề thợ máy, khóa năm 1915-1917. Khi ấy, trường có nhiều chương trình đào tạo về cơ khí kỹ nghệ, phục vụ nhu cầu công nhân hàng hải và cơ khí cho xưởng Ba Son.

     Phòng truyền thống còn lưu lại danh sách nhập học năm 1915 có tên Tôn Đức Thắng cùng ảnh tư liệu xưởng máy và điện - nơi ông đã học. Việc học dang dở khi ông bị điều sang Pháp phục vụ chiến tranh thế giới lần thứ nhất.

Hình ảnh Toàn quyền Đông Dương Albert Sarraut về thăm trường năm 1917.

Một số giáo cụ như đen rèn cổ Vulcan, máy cắt động cơ xăng hai thì, động cơ ôtô 4 thì... được lưu giữ từ khi trường mới thành lập.

     Theo TS Lê Đình Kha, Hiệu trưởng, qua 120 năm, trường không ngừng phát triển, mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng. Hiện nay, trường có 23 chương trình đào tạo với khoảng 9.000 sinh viên.

Theo Quỳnh Trần - Lệ Nguyễn (vnexpress.net)